آخرين مطالب وارد شده در بخش أصول - سال تحصيلی 96 ـ 97

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و بيست و دوم : 8/ 2/ 97 برابر با...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و بيست ويکم: 5/ 2/ 97 برابر با8ش...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و بيست ويکم: 8/ 2/ 97 برابر با11...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و بيستم : 4/ 2/ 97 برابر با 7شعب...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و نوزدهم : 3/ 2/ 97 برابر با 6شع...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و هجدهم : 2/ 2/ 97 برابر با 5 شع...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و هفدهم : 1/ 2/ 97 برابر با 4 شع...

...


ادامه ...

درس خارج أصول آیت الله گنجی جلسه ی صد و شانزدهم : 29/ 1/ 97 برابر با 1...

...


ادامه ...
01234567

آخرين مطالب وارد شده در بخش فقه - سال تحصيلی 96ـ 97

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وبيست ودوم: 8/ 2/ 97 برابر با11شعبا...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وبيست ويکم: 5/ 2/ 97 برابر با8شعبان...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وبيستم: 4/ 2/ 97 برابر با7شعبان1439...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد ونوزدهم: 3/ 2/ 97 برابر با6شعبان143...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وهجدهم: 2/ 2/ 97 برابر با 5 شعبان14...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وهفدهم: 1/ 2/ 97 برابر با 4شعبان143...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وپانزدهم: 28/ 1/ 97 برابر با 30 رجب...

...


ادامه ...

درس خارج فقه آیت الله گنجی جلسه صد وچهاردهم: 27/ 1/ 97 برابر با 29 رجب...

...


ادامه ...
01234567

آخرین مباحث تالار علمی امام محمد باقر علیه السلام

سال تحصیلی 95 ـ 96

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي اول

أوّل  ذي الحجة 1437 برابر با 13/ 06/ 95

موضوع

تعادل و تراجیح

زمان حجم دانلود پخش
 
00:24:15 3.12 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي دوم

دوم  ذي الحجة 1437 برابر با 14/ 06/ 95

موضوع

تعریف تعادل و تراجیح

زمان حجم دانلود پخش
 
00:43:17 5.58 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


بسم الله الرحمن الرحیم
الأمر الثالث: تعریف التعارض وما یرتبط به
بحث در امر ثالث از امور مقدمه است
در امر ثالث بحث می کنیم از تعریف تعارض و مایرتبط به این تعریف لذا در امر ثالث ما بحث می کنیم ازجهاتی:
جهة اولی : اصل تعریف تعارض
برای تعارض دو تعریف معروف و مشهور است یکی تعریف شیخ انصاری و دیگری  تعریف آخوند
تعریف شیخ انصاری
شیخ تعارض را تعریف کرده است به تنافی دلیلین بحسب مدلول آنها ولی آخوند گفته تنافی الدلین بحسب دلالة و مقام اثبات ظاهر کلام شیخ این است که تعارض وصف مدلولین است اگر بخبران و دلیلان می گویند متعارض است این صفت بحال متعلق موصوف است تعارض صفة خبران نیست
توضیح نائینی :
این مطلب را نائینی تعقیب کرده و تثبیت کرده است و تنافی مدلولین را توضیح داده که یعنی در وعاء مناسب خودشان که تارة تکوین و أخری تشریع است قابل اجتماع نباشند زید می گوید عمرو حی است در یوم الجمعة و بکر می گوید که عمرو میت است در یوم الجمعة که تنافی دارد اجتماعشان در تکوین و در وعاء تشریع هم دلیلی میگوید نماز جمعة واجب است و دلیل دیگری می کوید که حرام است این که اجتماعشان در وعاء مناسب خودش امکان ندارد تارة متباینین است که امکان ندارد و أخری عام و خاص واقعی این که عموم داشته باشد وجوب اکرام علماء با این که فقط واجب باشد اکرام عدول تنافی دارد.بر خلاف عام و خاص اثباتی که قابل جمع است.( اجود التقریرات ج 4 ص 274 : (فتحصل) ان الميزان في التعارض هو عدم إمكان اجتماع مدلولي الدليلين في الوعاء المناسب لها من التكوين أو التشريع من دون فرق بين خصوصيات الموارد أصلا)
تعریف آخوند:
در مقابل مرحوم آخوند فرموده که تعارض تنافی و تکاذب دلیلین است در مقام دلالة و اثبات (التعارض هو تنافي الدليلين أو الأدلة بحسب الدلالة و مقام الإثبات على وجه التناقض أو التضاد)که تعارض صفة دلیل است بما هو دلیل نه صفة مدلول ، کاشفیة این خبر با کاشفیة خبر دیگر تنافی دارد درست است که منشاء تنافی در مدلول است ولی تعارض بلحاظ دلالة و دلیلین است آخوند تعریف مشهور را عوض کرده است
بر اساس فرمایش آخوند تعارض وصف دلیلان وخبران است وبر مبنای شیخ ونائینی تعارض صفة مدلولان می شود واسنادش به خبران اسناد به غیر ما هو له است.
نظر استاد:
در ذهن ما این است که فرمایش آخوند أقرب به ارتکازاست تعارض صفة خبرا ن است و به حیث دلالتشان بر می گردد عرض و ابراز مال مقام اثبات است ثانیاً ارتکاز هم می گوید که احساس مجاز نمی کنیم در جایی که می گویند خبران با هم تعارض دارند به ما هو له کشف با هم تنافی دارد و مرجحات هم به همین حیث بر می گردد خبر موافق کتاب یعنی موافق است با چیزی که کتاب می گوید.
ممکن است کسی بگوید لعلّ مراد شیخ هم همین است که گفته التعارض هو التنافی الدلیلین یعنی دلیلها بما هو دلیل با هم تعارض دارند این که فرموده بحسب تنافی مدلولی می خواهد بگوید که منشاء تنافی ، تنافی در مدلول است.
تعارض تضاد است یا تناقض:
نظرآخوند و شیخ :
آخوند در ادامه فرموده علی نحو التضاد أو التناقض
نظر بعضی:
در مقابل بعضی گفته اند که همیشه علی وجه التضاد است چون بر مبنای شما که تعارض را صفة دلالة می دانید دلالة أمر وجودی است .
نظر مصباح الأصول:
مصباح الأصول فرموده همیشه علی وجه التناقض است چون درست است که ممکن است مدلول مطابقی دو دلیل تضاد داشته باشد یکی میگوید نماز جمعه واجب و یکی می گوید حرام است ولی همیشه یک مدلول الزامی دارد که تناقض دارد بعبارتی مدلول مطابقی هر کدام با مدلول التزامی دیگری تناقض دارد
نظر استاد:
ولکن به ذهن می آید که فرمایش آخوند درست باشد این که فرموده علی جه التضاد أو علی وجه التناقض متین است
اما این که قائل تناقض را انکار کرده وفرموده همه جا تضاد است درست است که همه جا بین دلالة ها تضاد است ولی فرمایش آخوند اشارة به منشاء تعارض است واما این که در مصباح الأصول فرموده تعارض همیشه علی وجه التناقض است چون مدلول مطابقی هر کدام با مدلول التزامی دیگری تناقض دارد کأن ایشان میخواهد بفرماید که اصلاً طرف تعارض در دلیلین ، دلالة مطابقی یکی با دلالة التزامی دیگری است و شاهدش هم این است که در أصول عملیه ولو علم دارید که یکی خلاف واقع است تعارض نیست مثلاً یک استصحاب می گوید وجوب نیست استصحاب دیگر می گوید حرمة نیست و می دانید که یکی از دو استصحاب کذب است با این حال بین دو استصحاب تعارض نیست چون استصحاب مدلول التزامی ندارد اما اگر یک روایة بگوید قصر واجب است و یک روایة می گوید تمام واجب است ومی دانید که یکی کذب است با هم تعارض دارند چون وقتی که علم داریم یکی واجب است روایتی که می گوید قصر واجب است التزاماً می گوید تمام واجب نیست وهکذا ولی اگر استصحاب وجوب و استصحاب عدم حرمة جاری شود تعارض نمی کنند چون استصحاب مدلول التزامی ندارد. بخلاف امارات که مدلول التزامی دارند.
در ذهن ما این است که : تعارض بحسب مدلولین مطابقیین است در جایی که مدلولین متناقضین است یک روایة می گوید نماز جمعه واجب است و یک روایة می گوید نماز جمعه واجب نیست این که می گوید واجب است وکشف می کند وجوب را کاشفیتش با کاشفیة دیگری که می گوید وجوب نیست جمع نمیشود در اینجا نیازی به مدلول التزامی نداریم و خود این مدلولهای مطابقی با هم تعارض دارند واما در جایی که تضاد باشد مثل این که یک روایة می گوید نماز جمعه واجب است ویک روایة می گوید نماز جمعه حرام است در اینجا تعارض بلحاظ مدلول مطابقی است نه التزامی کما این که خود ایشان قائل است که چه بسا اماراتی داریم که مثبتاتشان حجة نیست مثل استصحاب ولی قائل است که تعارض دارند ولو مدلولشان متضادان باشد پس معلوم میشود که تعارض مبتنی بر مدلول التزامی نیست .
وجهش این است که تعارض مال مدلولین مطابقیین است این که خبری می گوید در وعاع تشریع وجوب جعل شده برای نماز جمعة و خبری دیگری می کوید حرمة جعل شده برای نماز جمعة و علم به کذب یکی دارید این دو خبر را متعارضین می بینید از این باب که نمی شود هم واجب باشد وهم حرام باشد نه از باب این که خبری که می گوید واجب است التزاماً می گوید حرام نیست.

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي سوّم

سوّم  ذي الحجة 1437 برابر با 15/ 06/ 95

موضوع

تعریف تعادل و تراجیح

زمان حجم دانلود پخش
 
00:45:21 5.84 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

خلاصه بحث سابق:
بحث حول تعریف تعارض بود و آخوند تعریف کرد تنافی الدلیلین أو الادلة بحسب الدلالة و المقام الاثبات شرط تعارض این است که مقتضی برای هر یک از متعارضین تمام باشد باید این خبر از نظر صدور و ظهور و از جهة صدور فی حد نفسه تمام باشد ان خبر و اماره هم تمام باشد بعد اگر مدلولها تناقض داشتند تعارض کنند ، لذا اگر از اوّل شرائط ححیة را ندارد اصل التساقط معنی ندارد و یا یکی از طرفین تعارض شرائط ححیة را نداشته باشد و دیگری داشت باشد اصالة التساقط معنی ندارد یا در مرجحات که فرموده خبر موافق کتاب را اخذ و مخالف کتاب را ترک کن فرضش این است که خبرها از سائر جهات شرائطش تمام است بحیث که اگر معارض نداشت باید به ان عمل میشد.
بله اگر دو خبر داشتیم که یکی از اینها شرایط حجیة را دارد و یکی ندارد ولی نمی دانیم که کدام است آیا احکام تعارض جاری است یا نه ؟ سیأتی که احکام تعارض اینجا را شامل نمی شود و اسمش را اشتباه حجة بلا حجة می گذارند.
شاید آخوند که فرموده التعارض هو التنافی الدلیلین یعنی فی حدّ نفسه دلیل هستند و نفرموده تنافی الخبرین .
ادامه تعریف این شد که تارة منشاء تنافی تضاد مدلولها است و أخری به نحو تناقض است عرض شد که در مصباح الأصول فرموده تضاد به تناقض بر می گردد جایی که مدلول متضادین است تعارضشان به نحو تناقض است این که دیروز عرض شد مطلقاً است را تأمل داریم و اینجا به نحو اطلاق نمی گوید این که می فرماید تضاد به تناقض برمی گردد بحث فلسفی نیست بلکه بحث لفظی است این خبری که بر ضد دلالة دارد یک مدلول التزامی دارد و بر این اساس هم فرق گذاشته است بین امارات و أصول عملیة در امارات فرموده اگر علم به کذب دارید تعارض دارند مثلاً می دانید یکی از این دو ظرف نجس است ولی یک بینه اقامه شد که این ظرف طاهر است و یک بینه اقامه شد که ان ظرف طاهر است همه می گویند که این بینه ها تعارض دارند چون این بینه که می گوید هذا طاهر بالالتزام می گوید نجس دیگری است و کذلک بینه در طرف دیگر بخلاف أصول عملیه اگر علم به کذب داشتیم مجرد علم به کذب تعارض ساز نیست این دو ظرف قبلاً نجس بوده و یکی طاهر شده استصحاب نجاسة این ظرف با استصحاب نجاسة ظرف دیگر تعارض نمی کنند با این که علم کذب هم داریم چون لوازم استحصاب حجة نیست و اساس تعارض مال مدلول مطابقی یکی با التزامی دیگری است.
ولکن در ذهن ما این است که ـــ کما این که آخوند هم گفته ـــ خود تضاد موجب تعارض است همین که مدلولها در وعاء مناسب نمی توانند اجتماع کنند منشاء میشود برای تعارض دلیلین و بلااشکال در جایی که دلیلین دلالة التزامی ندارند مثل دو اصل عملی ولی مدلولهایشان قابل اجتماع نیستند موجب تعارض می شود مثلاً دو ظرف است که قبلاً طاهر بوده  یقین داریم که یکی نجس شده  استصحاب طهارة ان ظرف با استصحاب طهارة ظرف دیگر تعارض می کنند چون از جریانشان اذن در مخالفة عملیه لازم می آید وخود ایشان هم قبول دارد و ما می گوییم وجه این که لزوم اذن در مخالفة عملیه سبب شده این دو استصحاب با هم تعارض کنند این است که اذن در مخالفة عملیه موجب تضاد مدلولها میشود.
ثانیاً در همان جایی که تضاد قابل رجوع به تناقض است مثل خبر در ذهن ما این است که تعارض بلحاظ مدلولین مطابقیین است اگر یک خبر می گوید نماز جمعه واجب است ویکی می گوید حرام است بلحاظ این که یکی می گوید حرام ویکی می گوید واجب تعارض دارند نه بلحاظ مدلول التزامی.
ملاک تعارض در أصول عملیه و در امارات:
لذا این که در سابق می گفتیم ملاک تعارض در اصول عملیه با ملاک تعارض در امارات فرق می کند درست نیست بلکه ملاک تعارض در همه جا یک چیز است تضاد یا تناقض مدلولین ولکن این که در بعضی از موارد اصل عملی تعارض نمی کنند با این که علم به کذب یکی داریم از این باب است که مدلولها تضاد ندارند مثل این که دو اناء قبلاً نجس بوده الان یقیناً یکی طاهر شده استصحاب نجاسة یک ظرف با استصحاب نجاسة یگری تضاد ندارد چون حکم ظاهری است با این که اگر بیّنه اقامه شد که این ظرف طاهر است ان ظرف هم طاهر است می گوییم دو بیّنه تضاد دارد چون بینه حکایة از حکم واقعی می گند و در واقع اجتماعشان امکان ندارد و تعارض می کنند یا مثلاً دو ظرف قبلاً نجس بوده اند که استصحاب نجاسة هر کدام با دیگری تعارض ندارد با این که یقین به طهارة یکی دارید با این که اگر بیّنه بر نجاسة هر کدام اقامه شد تعارض دارند چون وعاء مناسب استصحاب حکم ظاهری است و با هم تنافی ندارند ولی وعاء مناسب بینة حکم واقعی است و اجتماعشان امکان ندارد.
بله امارات و اصول در صغری با هم فرق می کنند در امارات علم به مخالفة احدهما موجب تضاد است و در اصول اذن در مخالفة عملیة موجب تضاد است.
ملاک در تعارض:
در مقام یک کلامی است از مرحوم نائینی که آیا معیاردرتعارض عدم اجتماع مدلولین است یا عدم امکان اجتماع مدلولین؟
نظرآخوند:
آخوند فرموده تعارض تنافی است به نحو تضاد یا به نحو تناقض بعد در ادامه فرموده بالذات یا بالعرض که بالعرض یعنی امکانش هست ولی فعلاً اجتماع نکرده اند. ظاهر کلام آخوند این است که همین که یقین دارید در وعاء مناسب نیستند کافی است خواه بتواند باشند یا نتوانند.
نظر نائینی :
مرحوم نائینی فرموده در وعاء مناسب باید امکان اجتماع نداشته باشد مثل یک روایة می گوید نماز جمعه واجب است و یک روایة می گوید نماز جممعه حرام است اجتماع وجوب و حرمة در صفحة تشریع محال است واما اگر یک روایة بگوید دعاء عند رؤیة الهلال واجب است ویک روایة می گوید که قتل عبد مدبّر دیه حرّ را دارد و یقین داریم داریم که یکی از دو کذب است فرموده اینجا تعارض نیست چون امکان اجتماعشان هست ولی واقع نشده است لذا اگر امکان اجتماع باشد تعارض نیست و از باب اشتباه حجة بلا حجة است.
ولکن به ذهن می آید که این فرمایش درست نیست ــــ کما این که مرحوم اقاضیاء درتعلیقه فوائد هم به ایشان اشکال کرده ـــ خود نائینی در تعریف تعارض گفت که ربما تعارض بلحاظ لازمه است ومثال زده به تعارض بالعرض مثل این که یک خبر می گوید نماز قصر واجب است ویک خبر می گوید نماز تمام واجب است با این که اینجا هم امکان اجتماع هست فقط خارجاً واقع نشده است لذا این که مرحوم نائینی در تعارض شرط کرده که باید امکان اجتماع هم نباشد درست نیست و ارتکاز هم این است که هر جا دو مدلول جمع نشد می گویند تعارض دارد.
مرحوم آخوند در ادامه تعریف فرموده که تضاد یا ذاتی است مثل واجب و حرام و یا تضاد عرضی است مثل این که امکان اجتماع هست ولی علم کذب دارید در أمارات که علم به کذب موجب تعارض میشود یا از جریانشان اذن در مخالفة عملیه لازم آید در أصول عملیه که این اذن در مخالفة عملیه موجب تعارض میشود .

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي چهارم

چهارم ذي الحجة 1437 برابر با 16/ 06/ 95

موضوع

ملاک در تعارض

زمان حجم دانلود پخش
 
00:43:42 5.63 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي پنجم

پنجم ذي الحجة 1437 برابر با 17/ 06/ 95

موضوع

شمول تعریف موارد جمع عرفی

زمان حجم دانلود پخش
 
00:45:07 5.81 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي ششم

هشتم  ذي الحجة 1437 برابر با 20/ 06/ 95

موضوع

موارد جمع عرفی

زمان حجم دانلود پخش
 
00:43:07 5.55 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

User Rating:  / 0

درس خارج اصول آيت الله گنجي

جلسه ي هفتم

نهم  ذي الحجة 1437 برابر با 21/ 06/ 95

موضوع

موارد جمع عرفی

زمان حجم دانلود پخش
 
00:45:28 5.86 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

آمار بازدیدکنندگان

107002
امروزامروز288
دیروزدیروز475
این هفتهاین هفته1175
این ماهاین ماه30420
کل بازدیدهاکل بازدیدها1070027

كانال تلگرام درس خارج

تقويم قمري