ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

درس اصول آيت الله گنجي

جلسه ي صد و سی  و دوم

92/03/05

موضوع :: حدود اخبار من بلغ
زمان حجم دانلود پخش
00:42:51 12.02 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

بسم الله الرحمن الرحیم بحث در مواردی بود که شمول اخبار من بلغ نسبة به آن موارد مشکل و جای تأمل داشت و منها : در جایی که دو خبر ضعیف داریم که یکی بر استحباب دلالة دراد و دیگری بر کراهة از ما سبق معلوم شد که اخبار من بلغ نمی تواند این دو خبر را شامل شود بناء بر این که اخبار من بلغ خبر کراهتی را می گیرد اگر کسی گفت اخبار من بلغ فقط مستحباب را می گیرد و کراهتی را نمی گیرد مشکلی نداریم و اما گفتیم اخبار من بلغ خبر کراهتی را هم شامل میشود در اینجا چه بر مسلک حجیة و چه بر جعل استحباب اخبار من بلغ اینجا را شامل نمیشود معقول نیست که هم خبر استحباب حجة باشد و هم کراهة و معقول نیست که هم استحباب برای یک فعلی جعل شده باشد وهم کراهة جعل شده باشد اللهم بناء بر قول اجتماع امر و نهی که اجتماع وجوب و حرمة را تجویز می کند که اجتماع استحباب و کراهة هم جائز میشود. ولکن مبنی ناتمام است. و منها: خبر قیام کند بر جزئیة یا شرطیة شیئی و خبر ضعیف باشد آیا اخبار من بلغ إخبار از جزئیة و شرطیة را می گیرد یا نه ؟ اشکال این است که خبر از جزئیة و شرطیة خبر از ثواب نیست چون جزء و شرط را آوردن ثواب ندارد فوقش واجب غیری است و گذشت که واجب غیری ثواب ندارد. جواب این است که إخبار از جزئیة و شرطیة شیء إخبار از ثواب است به این صورت که اخبار می کند از ثواب بر مرکب از جزء بر مشروط به آن شرط وقتی که خبر می گوید جلسه استراحة جزء است معنایش این است که جلسه استراحة ثواب دارد لذا بلغه ثواب شامل از جزئیة و شرطیة شیء میشود. ومنها : بلغ ثواب نه به خبر بلکه به قول فقیهی ، در کثیری از موارد در عروة حکم کراهتی و استحبابی را نقل می کند که هیچ خبری بر طبقش نیست فقط صدوق فرموده یا جماعتی فرموده اند و خودش هم در بعضی از جاها فرموده که این دلیل ندارد و فقیهی یا جماعتی بیان کرده اند . این معلوم باشد که بحث در فتوای فقیهی است دأبش بیان فتوی به لسان روایات نیست بعضی از فقهاء سابقین فتوایشان را به نقل روایة نقل می کردند چون این نقل ها نقل از امام است به روایة ضعیف چون بدون سند نقل شده است بحث در جایی است که فقیه اجتهادش را با الفاظ خودش بیان می کند اینجا آیا مشمول اخبار من بلغ هست یا نیست؟ وجه شامل شدن دو مطلب است: وجه اول : این است که فقیه که فتوی را نقل میکند در حقیقة نقل ثواب از رسول الله صلی الله علیه و آله و معصومین علیهم السلام نقل می کند چون فقیه که بدون دلیل فتوی نمی دهد اخبار من بلغ هم آن را می گیرد. ولکن این بیان واضح الضعف است این در ذهن عوام است ولی فتوی در بطنش قال الله و قال رسول الله صلی الله علیه و آله نیست چون بعضی فتاوی عقلی است یا فتوی بخاطر وجه ضعیفی است که اگر به ما می رسید قبول نمی کردیم مثل این که القاء خصوصیة کرده ولی در حقیقة قیاس بوده و متوجه نبوده است یا اجتهادی کرده که چون سنی ها این طور می گویند و دلیل بر خلاف نداریم پس حکم شرعی هم همین است. وجه دوم : به دو بیان بیان اول : این است که بگوییم موضوع ما بلغه ثواب عن النبی نیست بلکه موضوع اخبار من بلغ شیء من الثواب است مثل صحیحه هشام بن سالم من بلغه شیء من الثواب است لذا کلام فقیه را می گیرد. ولکن این بیان نادرست است چون در نقل کلینی عن النبی نیست ولی در نقل محاسن و صدوق همین صحیحه هشام را که نقل کردند عن النبی دارد و چون یک روایة بیشتر نیست قطعاً و اصل عدم زیادة است می گوییم در کلام کلینی سقط است و صحیح آن است که صدوق ذکر کرده است. بیان دوم : سلمنا که صحیحه هشام عنی النبی دارد ولی روایة اقبال شیء من الخیر داشت و فتوای مجتهد شیء من الخیر است کما این که در سابق برای این که مستحبات و مکروهات را می گیرد به همین روایة استدلال کردیم و گفتیم ضعف سند هم مشکل ندارد. ولکن در اینجا می گوییم شیء من الخیر مشکل دارد چون این که ابن طاووس می فرماید شیء من الخیر شبه اجتهاد ابن طاووس است این همان روایة هشام است که به جای شیء من الثواب ، شیء من الخیر آورده است لذا شبه اتحاد این دو روایة است. خصوصاً بناء بر جعل حجیة نمی توان گفت که شارع مقدس فتوای فقیه را در مستحبات حجة کرده باشد بر سائر فقهاء. و منها : آیا اخبار من بلغ شامل غیر احکام می شود مثل موضوعات خارجیه من الفضائل و المصائب و ..یا نه؟ شهید ثانی نسبة داده اکثر علماء در اینجا تسامح کرده اند و شیخ هم گفته اخبار من بلغ اینجا را هم می گیرد. کسانی که فرموده اند اخبار من بلغ شامل میشود در نظر شان بوده که مشکله در فعلمه است لذا در سدد بر آمده اند که این مشکله را حل کنند و گفته اند که عمل کل شیء بحسبه و عمل به فضائل و مصائب نشر آن است. ولکن به ذهن می آید که مشکل در فعمله نیست چون معلوم نیست که هر خبری عمل داشته باشد این مصیبتی که در خبر رسیده عمل نداشته باشد لذا جای تأمل دارد که عمله در اینجاها صدق نمی کند سلمنا که عمله صدق کند مشکل اساسی من الثواب است و خبر از فضیلة و مصیبة خبر از ثواب نیست بلکه خبر از صفة است مگر کسی بگوید بیان مصائب برای بیان عقاب کسانی است که مصائب را ایجاد کردند. این که مرحوم شهید فرموده علماء عمل می کنند به ذهن ما می زند که عمل علماء از باب اخبار من بلغ نبوده است.

آمار بازدیدکنندگان

156616
امروزامروز49
دیروزدیروز1523
این هفتهاین هفته1838
این ماهاین ماه34132
کل بازدیدهاکل بازدیدها1566161

كانال تلگرام درس خارج

تقويم قمري